![[Documents]](/resim/documents.png)
|
| İngilizce'den Türkçe'ye Çeviri Yapan Programlar ve İnsan Çevirisi Karşılaştırması
| Dil |
İlker Fıçıcılar
Temmuz 2006
Özet
|
|
Learn to Speak English Dlx 9 / Mükemmel İngilizce Öğrenme Programı
Doğal ve kendinizden emin bir biçimde İngilizce konuşmayı,
okumayı ve yazmayı öğrenin.
|
Bu incelemede amaç, İngilizce'den Türkçe'ye olan bilgisayar çevirilerinin
günümüzde geldiği noktayı ölçebilmektir. Türkiye'nin giderek artan bilimsel
çalışmalarına koşut olarak akademisyenlerin de giderek daha fazla yabancı
yayını takip etme gerekliliği doğdu. ScienceDirect gibi kütüphane
hizmetlerinin de yaygınlaşmasıyla daha kolay erişilebilir olan bu yabancı
kaynakları doğru anlamak pek çok akademisyen için zaman alıcı bir uğraş.
Akademisyenlerin işi İngilizce öğrenmek değil araştırma yapmak olduğundan,
aradaki bu engelin zaman kaybına yol açmadan
kaldırılması gereklidir. Akademisyenin inceleyeceği makaleleri bir
tercümana çevirtmesi genelde maaşının önemli bir yüzdesine malolduğundan,
bu noktada makine çevirilerinin bir yardımı olabilir.
Ancak, bu incelemede İngilizce'den Türkçe'ye olan bilgisayar
çevirilerinin yeterli olgunluğa ulaşmadığı görülmüştür.
Anahtar sözcükler:
türkçe ingilizce metin çeviri programı,
türkçe ingilizce çeviri,
türkçe ingilizce cümle çeviri,
online ingilizce türkçe çeviri,
pro cevirici,
ingilizceden türkçeye cümle çeviri programı,
çeviri siteleri,
ücretsiz çeviri programı,
türkçeyi ingilizceye çeviren programlar,
türkçe ingilizce tercüme online,
türkçe ingilizce online ceviri,
türkçe ingilizce metin çevirisi.
Kullanılan örnek metin ve yazılımlar
Programları sınamak üzere hazır çevirisi bulunan rastgele bir makale seçilmiş, bu makale
cümlelerine ayrılmış ve bu tümceler uzunluklarına göre sıralanmıştır.
Bu tümceler gruplar halinde (teker teker kabul eden Turing hariç) programlara verilmiş ve
çeviri sonuçları sonradan incelenmek üzere dosyalara kaydedilmiştir. Cümlelerin
tercüman çevirisi ise orjinal metnin TMX dosyasından çıkarılmıştır.
Tümce'de geçen sözcük sayısı arttıkça programların hataları da artmıştır.
Bu yüzden aşağıya alınan örnekler kısa cümlelerden oluşuyor. 339 tümcelik metnin en kısa 17
tümcesi örnek olarak verilebilecek nitelikte.
Sınanan programların listesi ve 2006 Temmuz fiyatları aşağıda görülebilir:
| Programın Adı |
Sürümü |
Fiyatı |
Adresi |
| Turing |
6.02 |
Ücretsiz |
http://www.ingtur.com/ |
| Simka |
2.0 |
118 YTL |
http://www.simkaltd.com/ |
| Pro Çeviri |
1.7 |
79 YTL |
http://www.proceviri.com/ |
| Hemen Çevir |
2006.07 |
Ücretsiz |
http://www.hemencevir.org/ |
EBMT(1) değil de RBMT yöntemini kullanan
bu programlardan Turing bir kerede bir tümce çevirebiliyor ve kullanıcı arayüzü
bir metni çevirmeye kolaylık sağlayıcı bir yapıda değil. HemenÇevir ise
genel-ağ (internet) üzerinde bir sunucuda çalışan ücretsiz bir program. İçlerinde
en iyi sonucu vermesine ve her tür bilgisayardan kullanılabilmesine rağmen sunucu
bilgisayar genellikle yoğun olduğundan çeviri yaptırmak epey yorucu oluyor.
Ücretli olan diğer iki programın kullanıcı arayüzleri ise hem kullanışlı hem de
büyük metinleri bir kerede çevirmede bir zorluk yaşatmıyorlar.
Kullanılan örnek metinler ise akademik çevirilerde uzmanlaşmış bir kuruluştan
(*) rica edilerek temin edildi. Bilişimden fiziğe,
arkeolojiden sosyolojiye pek çok metin arasından rastgele seçimlerle
ayrılan zaman dilimi geçilmeyecek şekilde sınamalar yapıldı. Çeviri karşılaştırmaları
ise çeviri örnekleriyle beraber gelen Trados TMX dosyalarındaki tümceler kullanılarak
yapıldı.
Karşılaştırmalar
Aşağıdaki tabloda sırasıyla orjinal İngilizce tümce, Türkçe'ye doğru çevirisi ve
programlarca yapılan çevirileri yer alıyor. Tablo kısa tümceden uzun tümceye doğru sıralı.
| Orjinali |
: References: |
| Tercüman çevirisi |
: Kaynaklar: |
| Turing 6.02 |
: referanslar : |
| Simka çeviri 2.0 |
: Havale etmeler: |
| Pro çeviri 1.7 |
: Referanslar: |
| HemenÇevir 2006 |
: Referanslar: |
| |
| Orjinali |
: There are many solar symbols. |
| Tercüman çevirisi |
: Pek çok güneş simgesi bulunur. |
| Turing 6.02 |
: çok güneşe ait sembol vardır . |
| Simka çeviri 2.0 |
: Çok güneş sembolları, var. |
| Pro çeviri 1.7 |
: Birçok güneşle ilgili simge vardır. |
| HemenÇevir 2006 |
: Birçok güneşle ilgili simge vardır. |
| |
| Orjinali |
: It is an exhibition locked in time. |
| Tercüman çevirisi |
: Bu zaman içinde mahsur kalmış bir sergidir. |
| Turing 6.02 |
: o,,bir sergi ,kilitle,zamanında,,. |
| Simka çeviri 2.0 |
: O, zamanı kilitleyen bir sergidir. |
| Pro çeviri 1.7 |
: O, zamanda kilitlenen bir sergidir. |
| HemenÇevir 2006 |
: Zamanında kilitlenen bir sergidir. |
| |
| Orjinali |
: J.Tashiev graduated from it in 1981. |
| Tercüman çevirisi |
: J. Taşiyev oradan 1981'de mezun oldu. |
| Turing 6.02 |
: . *tashıev 1981. odan mezun oldu |
| Simka çeviri 2.0 |
: J.Tashiev, 1981 'de ondan mezun oldu. |
| Pro çeviri 1.7 |
: J. Tashiev, ondan 1981.'da mezun oldu |
| HemenÇevir 2006 |
: J. Tashiev, ondan 1981'de mezun oldu. |
| |
| Orjinali |
: The then artists hardly followed nature. |
| Tercüman çevirisi |
: Ardından sanatçılar doğayı pek örnek almaz
oldular. |
| Turing 6.02 |
: o zaman,artisler,hemen_hiç,takip_ed,tabiat,,. |
| Simka çeviri 2.0 |
: O zaman artistler, doğa zorla takibetti. |
| Pro çeviri 1.7 |
: O zaman sanatçılar zorlukla, doğa izledi. |
| HemenÇevir 2006 |
: Sonra sanatçılar zorlukla, doğayı izledi. |
| |
| Orjinali |
: The pictures became even smaller in size. |
| Tercüman çevirisi |
: Resimlerin boyutu giderek daha da küçüldü. |
| Turing 6.02 |
: resimler ölçüde bile daha küçük oldu . |
| Simka çeviri 2.0 |
: Resimler, büyüklükte daha küçük hatta oldu. |
| Pro çeviri 1.7 |
: Resimler, hatta daha boyutta küçük oldu. |
| HemenÇevir 2006 |
: Resimler, boyutta hatta daha küçük oldu. |
| |
| Orjinali |
: Their big antlers are often drawn full face. |
| Tercüman çevirisi |
: Büyük boynuzları genellikle tam ölçüde çizilir. |
| Turing 6.02 |
: onların büyük *antlers *drawndır dolu çehre . |
| Simka çeviri 2.0 |
: Büyük çatal boynuzları, dolu yüzü sık sık
çekilir. |
| Pro çeviri 1.7 |
: Onların büyük geyik boynuzlar, çoğunlukla asık dolu
yüzdür. |
| HemenÇevir 2006 |
: Onların büyük geyik boynuzları, çoğunlukla çekilmiş
dolu yüzdür. |
| |
| Orjinali |
: And it is one of the most interesting themes. |
| Tercüman çevirisi |
: Ve en ilginç temalardan biridir. |
| Turing 6.02 |
: ve,o birdir . |
| Simka çeviri 2.0 |
: Ve o, en ilginç temaların birisidir. |
| Pro çeviri 1.7 |
: Ve o, en birisi ilginç temalardır. |
| HemenÇevir 2006 |
: Ve en ilginç temaların biridir. |
| |
| Orjinali |
: There is a flock of rock goats (teke or ibex). |
| Tercüman çevirisi |
: Kaya keçisi (teke veya dağ keçisi) sürüsü
görünür. |
| Turing 6.02 |
: orada,,bir sürü ,salladan,keçiler,*(teke veya
*ıbex),,. |
| Simka çeviri 2.0 |
: Kaya keçileri (tekenin bir sürüsü veya [ ibex) ],
var. |
| Pro çeviri 1.7 |
: Kayanın bir sürüsü (Teke veya dağ keçisi) olan keçiler
vardır. |
| HemenÇevir 2006 |
: Kaya keçilerinin bir sürüsü vardır (Teke veya dağ
keçisi). |
| |
| Orjinali |
: Plots with the image of chariots are very rare. |
| Tercüman çevirisi |
: Araba resmi içeren çizimler pek azdır. |
| Turing 6.02 |
: haritasını_çık,tekerlekli_arabaların şekili ile,,çok
nadir,,. |
| Simka çeviri 2.0 |
: İki tekerlekli savaş arabalarının resimiyle arsalar,
çok nadirdir. |
| Pro çeviri 1.7 |
: At arabalarının şekliyle arsalar, çok nadirdir. |
| HemenÇevir 2006 |
: At arabalarının şekliyle arsalar, çok nadirdir. |
| |
| Orjinali |
: Their arms are marked with thin straight lines. |
| Tercüman çevirisi |
: Kollarında ince düz çizgi şeklinde işaretler
vardır. |
| Turing 6.02 |
: onların kollar,,işaretle,ile,ince doğru çizgi,,. |
| Simka çeviri 2.0 |
: Kolları, ince doğru çizgi çizgileriyle Alman
parasıdır. |
| Pro çeviri 1.7 |
: Onların kollar, ince düz çizgilerle iz yapılır. |
| HemenÇevir 2006 |
: Onların kolları, ince düz çizgilerle işaretlenir. |
| |
| Orjinali |
: Research work on them started in the 1970-1980s. |
| Tercüman çevirisi |
: Haklarındaki araştırma çalışması 1970-1980'lerde
başladı. |
| Turing 6.02 |
: araştırma,çalış,üzerlerinde,başla,içinde, da
1970-1980s,,. |
| Simka çeviri 2.0 |
: 1970-1980sı çalışmaya başladılan onlarda işi
araştırır. |
| Pro çeviri 1.7 |
: Araştırma, onlarda, 1970 - 1980'de başlayan
çalışır. |
| HemenÇevir 2006 |
: Araştırma, çalışır, onlarda, 1970-1980'de
başladı. |
| |
| Orjinali |
: Some of the animals are of unidentified species. |
| Tercüman çevirisi |
: Hayvanların bir kısmı tanınmayan türdendir. |
| Turing 6.02 |
: hayvanların bazısıdır . |
| Simka çeviri 2.0 |
: Hayvanların bazısı, tanımlanamayan türünüdür. |
| Pro çeviri 1.7 |
: Hayvanların bir kısmı, tanınmamış türdendir. |
| HemenÇevir 2006 |
: Hayvanların bir kısmı, tanınmamış türdendir. |
| |
| Orjinali |
: The poses of the animals express inner strength. |
| Tercüman çevirisi |
: Hayvanların duruş şekilleri kuvvetlerini
gösterir. |
| Turing 6.02 |
: hayvanların pozu , iç kuvvet ifade eder . |
| Simka çeviri 2.0 |
: Hayvanlar ekspres dahili güçün pozları. |
| Pro çeviri 1.7 |
: İç hayvanların pozları kuvvet acele posta
servisiyle. |
| HemenÇevir 2006 |
: Hayvanların pozları, iç kuvveti ifade eder. |
Sonuç
Görüldüğü gibi makine çevirileri pek iç açıcı ( inside opener :) ) değil.
Öznel bir değerlendirmeyle içlerinde en kötüsünün Turing-6.02 ve en iyisinin de
HemenÇevir-2006 olduğunu söyleyebiliriz.
ProÇeviri
ile Simka aynı miktarda hatayı farklı
yerlerde yapıyorlar. Örneğin bir tanesi "işaret" anlamındaki "mark" yerine
"Alman parası" derken, diğeri de "ifade etmek" anlamındaki "express"
yerine "acele posta servisi" diyebilecek kadar ileri gidebiliyor.
Belki bu ikisi sözlük büyüklüklüklerine göre değerlendirilmeli ve sıralanmalı.
ProZ'deki uzman çevirmenlerden Sn. Selçuk Akyüz de bu Bilgisayarlı Çeviri (MT)
programlarından ne beklenip ne beklenemeyeceğini "CAT Programları" başlıklı
yazısında(2) şöyle belirtmişti:
"İnternet temelli otomatik çeviri siteleri sadece bir konuda genel bilgi
sahibi olabilmek için kullanılabilir, MT (bilgisayarlı, makine veya otomatik
çeviri) programları da aynı şekilde sadece ödev, tez vs. hazırlayan
öğrencilerin çok teknik olmayan, sınırlı sayıda sözcükle yazılmış bir
makalede ne yazıldığını üç aşağı beş yukarı anlamaları için kullanılabilir;
hepsi bu kadar, daha fazlasını beklemek mümkün değil."
Sonuçta bu programlar hiç yoktan iyidir denilebilecek bir iş yapıyorlar.
Fakat bilim yapacaklara yine de eskilerden bir hatırlatma:
Kem Âlatla, Kemâlat Olmaz
İlker Fıçıcılar
22 Temmuz 2006
Kaynakça
- Örnek Temelli Bilgisayar Çevirisi (Example-Based Machine Translation),
İlker Fıçıcılar,
2006 Temmuz,
http://bilim.ficicilar.name.tr/sayfa/Ornek_temelli_bilgisayar_cevirisi-EBMT.html
- CAT Programları,
Selçuk Akyüz,
Ocak 2006
- Turing 6.02, İngilizce-Türkçe Türkçe-İngilizce çeviri programı,
http://www.ingtur.com/
- Simka 2.0, İngilizce-Türkçe çeviri programı,
http://www.simkaltd.com/
- Pro Çeviri 1.9, İngilizce-Türkçe çeviri programı,
http://www.proceviri.com/
- Hemen Çevir, İngilizce-Türkçe çeviri hizmeti,
http://www.hemencevir.org/
- Bilsag Çevirim, İngilizce-Türkçe çeviri programı,
http://www.bilsag.com.tr/
- Tunka Çewiri, İngilizce-Türkçe çeviri programı,
http://www.tunka.com.tr/
- (*) Şip Şak Çeviri,
Akademik Teknik Çeviri Bürosu,
http://www.SipSakCeviri.com/
http://bilim.ficicilar.name.tr/sayfa/ingilizce_turkce_ceviri_programlari.html
|
ingilizce çeviri,
ingilizce metin çeviri,
türkçe ingilizce çeviri,
ingilizce ders notları,
türkçe ingilizce cümle çeviri,
metin çeviri programı,
ingilizce türkçe çeviri,
türkçe çeviri,
pro cevirici,
online ingilizce türkçe,
ingilizceden türkçeye cümle çeviri programı,
ingilizce cümle çeviri,
çeviri siteleri,
ücretsiz çeviri programı,
türkçeyi ingilizceye çeviren programlar,
türkçe ingilizce tercüme online,
türkçe ingilizce online ceviri,
türkçe ingilizce metin çevirisi,
türkçe ingilizce metin çeviri programı,
türkçe ingilizce çevirisi,
türkçe-ingilizce çeviri proğramı,
türkçe-ingilizce çeviri programları,
türkçe-ingilizce çeviri programı,
türkçe ingilizce çeviri programı,
türkçe ingilizce cümle çevirme programı,
türkçeden ingilizceye metin çeviri programı,
türkçeden ingilizceye metin,
türkçeden ingilizceye çeviri programı,
türkçeden ingilizceye çeviri,
türkçeden ingilizceye çevir,
türkce metın cevırı,
türkce ingilizce metin çeviri,
tüekçe ingilizce çeviri,
turkçeden ıngılızceye cevırı sozluk ındırme bedava,
tunka web ceviri,
tunka full indir,
translation english to turkish,
teknik terimler çeviri,
sözlük çeviri,
simka çeviri full versiyon indir,
pro çeviri indir,
pro çeviri full indir,
pro çevirici download,
online metin çeviri,
online ing türkçe çeviri sitesi,
online ingilizce tercüme,
online english to turkish translator,
online çeviri,
online cümle çevirme,
online bedava çeviri,
metin çevirici,
metin ceviri pro,
inndir çevirmen,
ingilzce türkçe çeviri download,
ingilzce-türkçe çevirici programı,
ingilizce - türkçe, türkçe - ingilizce cümle ve kelime çeviri programı,
ingilizce türkçe sözlük çevirici,
ingilizce-türkçe makale,
ingilizce-türkçe çevirmenlik,
ingilizce türkçe çevirim programı,
ingilizce-türkçe çeviri,
ingilizce türkçe çevir,
ingilizce türkçe cevirici proğram,
ingilizce tercüman,
ingilizce sarki sözlerinin türkce cevirileri,
ingilizce online çeviri,
ingilizce kelimeleri türkçeye çeviri,
ingilizce çeviri tekniği,
ingilizce çeviri programları indir,
ingilizce çeviri programı indir bedava,
ingilizce çeviri programı,
ingilizce çeviri indir,
ingilizce cümleyi türkçeye çevirme indir,
ingilizce cümleyi türkçeye çevirme,
ingilizce ceviri -bedava,
english turkish translator,
download power translator,
dil cevirme programları,
çevirmen aranıyor,
çeviri proğramları,
çeviri programları,
çeviri iş,
çeviri bedava,
cümle cevirici,
chat ceviri,
bilsag downloads,
bedava web cevir,
bedava ingilzce,
bedava ingilizce türkçe metin çeviri programları,
bedava ingilizce program indir download,
bedava ingilizce cümle çevir,
proçeviri,
pro çeviri,
proceviri 1.5 download,
ingilizce çeviri programı,
proçeviri full,
çeviri programı,
ceviri programi,
proçeviri 2.0,
proçeviri 1.7 download,
proçeviri 1.5,
pro cevirici yama,
web ceviri programi,
türkçeden ingilizceye çeviri proğramı,
turkçe ingilizce cümle çeviri programı,
tr-ing ceviri programı,
proçeviri tam sürüm,
proçeviri crak,
proçeviri 1.8 tam sürüm,
proçeviri 1.7 full,
proçeviri 1.7,
pro çeviri 1.5,
proÇeviri,
proceviri 1,5,
proceviri,
ingilizce türkce ceviri programı,
çeviri programları,
çevirim programları,
tunka web çeviri,
tunka çeviri,
tunka,
bilsag,
simka,
ingtu,
turing,
hemencevir,
hemençevir,
hemen cevir,
hemen çevir,
Türkçe ingilizce Çeviri
Türkçe ingilizce Çeviri
Türkçe ingilizce Çeviri
ingilizce Türkçe Çeviri
türkçe ingilizce çeviri, tercüme, turing, bedava türkçe ingilizce çeviri, çeviri, tercüme programı, proçeviri, tercüme kozyatağı, tercüman, pro çeviri, ingilizce çeviri, keyhan çevirmenlik, çevirmen
translation, turkish english translation, translation tools, translator, translation online, translatetr, translater, translate, translarion, on-line translator, english turkish translator, English turkish translator, english turkish text translator, english turkish text translation program, english turkish text translation,
türkçe ingilizce çeviri
EC Tercüme Hizmetleri
Türkçe İngilizce Çeviri
Ankara
www.SipSakCeviri.com
|
|
![[E C]](/resim/EC.gif)
